Skip to content

Ιστόλογος

Αρχή Αρχείο Ενέργεια, Μεταφορές Καθαρές λύσεις στην παραγωγή ενέργειας
Καθαρές λύσεις στην παραγωγή ενέργειας

 

Θέσεις & παρατηρήσεις του Γιώργου Αγοραστάκη επί του νομοσχεδίου για το Χωροταξικό Πλαίσιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας  ΥΠΕΧΩΔΕ, στην συζήτηση στο Νομαρχιακό Συμβούλιο Χανίων, 26-2-2008

RES_SolarΈνα ειδικό χωροταξικό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.) αποτελεί μια επείγουσα προτεραιότητα για τη Χώρα, αφού θα βοηθήσει για την επίτευξη των στόχων και των δεσμεύσεων που η χώρα μας έχει αναλάβει έναντι της Ε.Ε. και διεθνών Συμβάσεων-Οργανισμών[1], όσον αφορά την προσπάθεια για την αναστροφή της πορείας των κλιματολογικών αλλαγών στον πλανήτη.

 

Όλες οι χώρες του πλανήτη και η χώρα μας μαζί, θα πρέπει να αναλάβουν άμεσα το μερίδιο ευθύνης τους στην αντιμετώπιση του προβλήματος της κλιματικής αλλαγής, -μερίδιο που να αναλογεί στην συμμετοχή τους στην δημιουργία του προβλήματος. Όλοι μας οφείλομε να αγωνιστούμε γι’ αυτό. Εσωτερικά στην χώρα μας όλες οι περιοχές πρέπει να συμβάλουν και να συμμετέχουν στην ανάπτυξη έργων ΑΠΕ και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς ρυπογόνα καύσιμα.

 

Στη βάση αυτής της γενικής σκοπιμότητας θεωρούμε ότι το προτεινόμενο Σχέδιο της Κ.Υ.Α. για το Ειδικό Χωροταξικό ΑΠΕ  βρίσκεται σε σωστή κατεύθυνση. Στο σχέδιο πρέπει να γίνουν ορισμένες σημαντικές συμπληρώσεις-διορθώσεις όπως παρακάτω:

 

1. Χρονοδιάγραμμα

 

Με την Οδηγία 2ΟΟ1/77/ΕΚ, έχει τεθεί ως στόχος στην Ε.Ε., μέχρι το 2010, το 22,1% της ηλεκτροπαραγωγής να προέρχεται από ΑΠΕ. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Ν. 3468/2006, ο στόχος, όσον αφορά στη συμμετοχή της ηλεκτρικής ενέργειας η οποία παράγεται από ΑΠΕ, πρέπει να ανέρχεται σε ποσοστό 20,1% μέχρι το 2010 και σε ποσοστό 29% μέχρι το 2020.

 

Η συνεισφορά των ΑΠΕ το 2006 στο εθνικό ενεργειακό ισοζύγιο ήταν της τάξης του 5,5%. Εάν προστεθούν και τα μεγάλα υδροηλεκτρικά, η ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ είναι στα επίπεδα του 10% της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Η εγκατεστημένη ισχύς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ (εξαιρουμένων των υδροηλεκτρικών σταθμών άνω των 10MW) ήταν 878 MW στο τέλος του 2006. Συνεπώς, για να επιτευχθεί ο στόχος της χώρας για το 2010 πρέπει να διπλασιαστεί η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ σε δύο χρόνια, πράγμα ανέφικτο. Είναι ανάγκη λοιπόν η χώρα να προχωρήσει τους στόχους που έχει θέσει μ’ ένα σφιχτό χρονοδιάγραμμα. Προτείνεται:

 

Με βάση τις δεσμεύσεις της χώρας, θα πρέπει στο σχέδιο ΚΥΑ, να οριστεί χρονοδιάγραμμα μείωσης  των χρησιμοποιούμενων συμβατικών και ρυπογόνων πηγών ενέργειας και αύξησης των ανανεώσιμων πηγών τουλάχιστον μέχρι το 2020, προκειμένου να γίνουν ξεκάθαροι οι στόχοι, οι δεσμεύσεις και οι προθέσεις της Χώρας μας για τα επόμενα χρόνια στο θέμα αυτό.

 

2. Αντιμετώπιση επιπτώσεων

 

RES_windΤα ενεργειακά έργα ΑΠΕ αποσκοπούν σε φιλοπεριβαλλοντικούς σκοπούς, δεν σημαίνει όμως ότι τα ίδια είναι απαλλαγμένα περιβαλλοντικών επιπτώσεων στο χώρο που εγκαθίστανται. Για την πρόληψη, την άμβλυνση και την αποτροπή των επιπτώσεων αυτών απαιτείται η καθιέρωση σαφών κανόνων χωροθέτησής τους, ώστε αφενός να μειωθούν οι αβεβαιότητες και οι συγκρούσεις χρήσεων γης και αφετέρου να ικανοποιηθούν οι ευρύτερες ανάγκες προστασίας του περιβάλλοντος των περιοχών υποδοχής τους, τόσο κατά την εγκατάστασή τους όσο και με το πέρας της ζωής τους. Δεν είναι δυνατόν μετά το τέλος λειτουργίας των ενεργειακών σταθμών να μένουν στο χώρο τα κουφάρια τους, ούτε φυσικά να αλλάζουν οι χρήσεις γης και να εγκαθίστανται στην πορεία άλλες δραστηριότητες. Προς τούτο,

 

α.         Θα πρέπει ξεκάθαρα να προβλέπονται στο σχέδιο Κ.Υ.Α. συγκεκριμένες υποχρεώσεις ανά Α.Π.Ε. (ιδιαίτερα για τις εγκαταστάσεις Αιολικής Ενέργειας) στον επενδυτή για την λειτουργία της επένδυσης του όσο αυτή λειτουργεί και για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος όταν περάσει ο χρόνος της επένδυσης.

Με σκοπό να αποφευχθούν προβλήματα του παρελθόντος με εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις Α.Π.Ε. (ιδιαίτερα Αιολικής Ενέργειας) προτείνεται:

·          Η σύνταξη ειδικού άρθρου που να προδιαγράφει πλήρως το πλαίσιο αποκατάστασης του περιβάλλοντος μετά την λήξη της εκμετάλλευσης και

·          Η εξασφάλιση των οικονομικών πόρων για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος με την μορφή «εγγυητικής επιστολής» υπέρ της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης.

 

β.         Θα πρέπει να προβλέπεται στην Κ.Υ.Α. κατοχύρωση της συγκεκριμένης χρήσης γης στις περιοχές που αναπτύσσονται μονάδες Α.Π.Ε. για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από την έγκριση της επένδυσης (προτείνουμε 20+10 χρόνια).

            Επειδή σε πολλές περιπτώσεις εγκαταστάσεων Α.Π.Ε. θα γίνει εκ των πραγμάτων αλλαγή των χρήσεων για την περιοχή εγκατάστασης και με σκοπό να μην υπάρχουν μελλοντικά προβλήματα προτείνεται η θεσμοθέτηση του όρου ότι δεν επιτρέπεται άλλη χρήση πλην της εκμετάλλευσης Α.Π.Ε. για τουλάχιστον 30 έτη από την έκδοση των αρχικών αδειών. Με την απομάκρυνση της μονάδας ΑΠΕ η περιοχή επιστρέφει στο καθεστώς χρήσης γης που προϋπήρξε.

 

3. Περιοχές χωροθέτησης αιολικών πάρκων

 

Στις περιοχές αποκλεισμού της χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων (του άρθρου 6 του σχεδίου ΚΥΑ) πρέπει να περιλαμβάνονται όλες οι προστατευόμενες (από το Ελληνικό ή κοινοτικό δίκαιο) περιοχές[2]. Στην ΚΥΑ πρέπει να αναφερθούν συγκεκριμένα.

Σ’ ότι αφορά την χωροθέτηση Αιολικών Πάρκων στις ορεινές δασικές περιοχές πρέπει να εξειδικευτούν οι όροι της εγκατάστασης των όπως και των συνοδών έργων οδοποιίας. Πρέπει να οριστεί ειδικό νομοθετικό πλαίσιο στα Δασαρχεία της Χώρας όσον αφορά τις προϋποθέσεις που θα απαιτούνται για την έκδοση των σχετικών αδειών.

 

4. Ειδικά θέματα, περισσότερη εξειδίκευση

 

Πρέπει να συνταχθούν ανά Νομό της Χώρας και ανά Α.Π.Ε. χάρτες με σαφή προσδιορισμό των περιοχών εγκατάστασης των Α.Π.Ε. Αυτοί οι χάρτες είναι προφανές ότι θα βοηθήσουν σημαντικά την εξέλιξη της διαδικασίας χωροθέτησης των επενδύσεων ανά Α.Π.Ε. αλλά θα μας έδιναν και άμεση εικόνα της φέρουσας ικανότητας του κάθε Νομού για την υλοποίηση επενδύσεων ανά Α.Π.Ε.

Σε συνδυασμό με τους αιολικούς χάρτες στα μη διασυνδεδεμένα νησιά -και ειδικά στην Κρήτη- θα πρέπει να προβλεφτούν και τα κατάλληλα έργα αντλησιοταμίευσης που θα ενισχύσουν παραπέρα την ανάπτυξη των ΑΠΕ.

Τέλος, σημαντική παράληψη στο σχέδιο ΚΥΑ είναι οι υβριδικοί ηλεκτρικοί σταθμοί.

 

 

ΟΧΙ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ

 

Με την ευκαιρία της συζήτησης του θέματος της ανάπτυξης της ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ και την επίτευξη στόχων περιορισμού εκπομπών αερίων στην χώρα μας, έχει τεθεί πολύ έντονα από τους φορείς της Αυτοδιοίκησης το ζήτημα της εγκατάστασης νέων ρυπογόνων μονάδων λιθάνθρακα σ’ ορισμένες περιοχές της χώρας[3].

 

Παρά το γεγονός ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές έχουν αποδεδειγμένα τεράστιες προοπτικές ανάπτυξης πράγμα το οποίο επιδιώκεται με το ειδικό χωροταξικό, και πριν καλά - καλά ενσωματωθεί στο ηλεκτροπαραγωγικό σύστημα το νέο καύσιμο, το φυσικό αέριο, βρισκόμαστε μπροστά σε μια τεράστια επιχείρηση δημιουργίας μονάδων ηλεκτρισμού με το «βρώμικο» καύσιμο, τον λιθάνθρακα. Μέχρι σήμερα έχουν αναγγελθεί 7 διαφορετικές μονάδες με συνολική ισχύ περί τα 4.800 MW το μισό σχεδόν της εγκατεστημένης ηλεκτρικής ισχύος της χώρας μας (περί τα 10.000 MW). Το χορό σέρνει η ίδια η ΔΕΗ σε συνεργασία με τη Γερμανική RWE και ακολουθούν άλλοι ενεργειακοί όμιλοι ελληνικών και ξένων εταιριών. Πρόκειται για τον απόλυτο παραλογισμό.

 

Η ηλεκτρική παραγωγή της χώρας μας εξαρτάται από μια άλλη μορφή άνθρακα, τον λιγνίτη. Ο λιγνίτης είναι η κύρια εγχώρια πηγή ενέργειας που χρησιμοποιείται αποκλειστικά σχεδόν στην ηλεκτροπαραγωγή συνεισφέροντας το 84% της εγχώριας παραγωγής. Όμως ο λιγνίτης είναι ένα εγχώριο ορυκτό και πάντα προβαλλόταν το επιχείρημα ότι με τη χρήση του περιορίζουμε την εξάρτησή μας από τα εισαγόμενα καύσιμα. Αντίθετα, ο λιθάνθρακας που προορίζεται στις σχεδιαζόμενες ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες θα εισάγεται από την Κίνα, τη Νότια Αφρική και την Αυστραλία!

 

Η εισαγωγή του λιθάνθρακα στο ενεργειακό σύστημα της Ελλάδας, θα διατηρήσει τη χώρα μας , στις χειρότερες θέσεις  παγκοσμίως, αναφορικά με τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, θα οδηγήσει στην έκλυση σημαντικών ποσοτήτων αιωρούμενων σωματιδίων, θα δημιουργήσει μεγάλες ποσότητες στερεών αποβλήτων και θα απαιτήσει τη χρήση τεράστιων ποσοτήτων νερού για ψύξη.

 

Πιστεύοντας ακράδαντα, πως η αειφόρος  ανάπτυξη είναι ασύμβατη με την εμμονή σε ρυπογόνα πρότυπα – μέρος των οποίων είναι και ο λιθάνθρακας – και ότι, η ενεργειακή πορεία της χώρας , πρέπει να χαραχθεί σε διάλογο με την κοινωνία και όχι ερήμην της , πρέπει να δηλώσουμε την κατηγορηματική μας αντίθεση, με τη δημιουργία ενεργειακών μονάδων με λιθάνθρακα, και να συνταχτούμε μαζί με τους άλλους φορείς Αυτοδιοίκησης της χώρας που διακηρύσσουν «ΟΧΙ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΜΕ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ»

 

Οι φορείς της Κρήτης πρέπει να ανησυχούν και να επαγρυπνούν για το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί και στην Κρήτη ηλεκτροπαραγωγική μονάδα με καύσιμο λιθάνθρακα.

 

Χανιά 26-2-2008

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΝΟΜΑΡΧΙΑ

Γιώργος Αγοραστάκης



[1] Λευκή Βίβλος «Ενέργεια για το Μέλλον», 1997,

Πράσινη βίβλος «Στρατηγική για την Ασφάλεια της παροχής Ενέργειας», 2000, 

και Πρωτόκολλο του Κιότο (1998), που  προβλέπει μείωση των εκπομπών των Αερίων του  θερμοκηπίου στην Ε.Ε. κατά 8% κατά το διάστημα 2008-2012 σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.

Ο στόχος αυτός για την Ελλάδα εξειδικεύεται στη συγκράτηση των αυξητικών τάσεων εκπομπής κάτω από το +25 %, κυρίως με την προώθηση της χρήσης ΑΠΕ για την παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας.

[2]  Περιγράφονται συγκεκριμένα στο Κεφάλαιο 5.4.1. Βιοποικιλότητα της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του σχεδίου της ΚΥΑ.

[3] Δες από 22.2.2008 Ψήφισμα ΕΝΑΕ: "Όχι στις μονάδες παραγωγής ενέργειας με λιθάνθρακα", “Συμμαχία ενάντια στο λιθάνθρακα”, ΟΤΑ, Νομαρχιών, Περιβαλλοντικών Οργανώσεων

 

Γιώργος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ

 

SOCIAL MEDIA

Επισκευθείτε τη σελίδα μου στο FacebookΑκολουθείστε τη σελίδα μου στο TwitterΕπισκευθείτε τη σελίδα μου στο Google Plus

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ

Συνδέεστε μαζί μας

TWEETS ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

www.mikis-crete.gr