Skip to content

Ιστόλογος

Αρχή Αρχείο Πολιτισμός, Ιστορία Το ντοκιμαντέρ είναι υπόθεση εμπιστοσύνης
Το ντοκιμαντέρ είναι υπόθεση εμπιστοσύνης Εκτύπωση E-mail

Συνέντευξη του Σταύρου Ψυλλάκη στον Κώστα Τερζή, στην Αυγή 29/03/2009

“Θα συνεχίσομε να παλεύουμε, όχι για έναν ανύπαρκτο σοσιαλισμό, αλλά για την κοινωνία που ονειρευτήκαμε... Άλλος δρόμος δεν υπάρχει”, Αργυρώ Κοκοβλή.

Στην Κρήτη, ένα τμήμα του Δημοκρατικού Στρατού επιβίωσε, ακόμα και όταν ο Εμφύλιος τέλειωσε στην υπόλοιπη Ελλάδα. Οι αντάρτες αυτοί, παράνομοι και επικηρυγμένοι, κρύβονταν για 14 περίπου χρόνια στον νομό Χανίων, προσπαθώντας ταυτόχρονα να ανασυγκροτήσουν τις παράνομες οργανώσεις του ΚΚΕ. Το 1962 έξι από αυτούς δραπέτευσαν, μέσω Αθήνας και Ιταλίας, στην Τασκένδη. Οι τρεις ζουν μέχρι σήμερα (Αργυρώ και Νίκος Κοκοβλής, Γιάννης Λιονάκης, με τους δύο πρώτους να έχουν περιγράψει την περιπέτεια της ζωής τους στο βιβλίο “Αλλος δρόμος δεν υπήρχε”), και είναι τα κεντρικά πρόσωπα του ομώνυμου ντοκιμαντέρ που γύρισε ο Σταύρος Ψυλλάκης, το οποίο παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης.

Νίκος και Αργυρώ Κοκοβλή 

* Το 2002 ο Χρήστος Παπουτσάκης έβγαλε το βιβλίο “Άλλος δρόμος δεν υπήρχε” της Αργυρώς και του Νίκου Κοκοβλή. Η Ιωάννα Παπαθανασίου σημειώνει για το βιβλίο ότι “δεν αποτιμά την πορεία της αριστεράς, δεν εστιάζει σε προβλήματα και λάθη, δεν αποδίδει ευθύνες και δεν αναζητά ενόχους. Ασχολείται με τον άνθρωπο, στις μεγάλες και στις μικρές του στιγμές, πραγματεύεται το αίσθημα καθήκοντος, το χρέος”. Εσύ πότε το διάβασες;

Το διάβασα αργότερα, έπειτα από προτροπή του φίλου μου Μαθιού Φραντζεσκάκη. Όμως, επειδή κατάγομαι από την ευρύτερη περιοχή, είχα από παλιά ακούσει την ιστορία τους από τους γεροντότερους, είχα ακούσει να μιλάνε για “δυο καλούς ανθρώπους” που κρύβονταν -έτσι ακριβώς. Προστέθηκε και η εικόνα που σαν παιδί σχημάτιζα για τους αριστερούς, καθώς μεγάλωνα και δούλευα στην ταβέρνα του πατέρα μου, στο παλιό λιμάνι των Χανίων, τις δεκαετίες του '50 και του '60. Απλοί, κυνηγημένοι αγωνιστές που δεν νομίζω ότι ποτέ εξαργύρωσαν τις επιλογές τους. Οι λέξεις που μου έρχονται στο μυαλό γι' αυτούς, είναι μετρημένοι, έντιμοι, ανιδιοτελείς... Δαβάζοντας το βιβλίο ξαναθυμήθηκα αυτούς τους ανθρώπους. Και αποφάσισα ότι η ταινία έπρεπε να γίνει στη μνήμη τους. Ο Μαθιός με έφερε σε επαφή με τους Κοκοβλήδες, πήρα μια κάμερα και επί τρεις ημέρες τράβηξα υλικό, που όμως με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι είχα κάτι πολύ ευρύτερο στα χέρια μου. Ζητήσαμε χρηματοδότηση από το Κέντρο Κινηματογράφου, και το σχέδιο εγκρίθηκε με την πρώτη.

* Υπάρχει όμως και ο “τρίτος”, ο Γιάννης Λιονάκης... 

Ναι, βέβαια. Ο Γιάννης όμως ήταν διστακτικός να μιλήσει, αυτός δεν έχει γράψει τίποτε, δεν είναι στον χαρακτήρα του. Μετά από πολλές προσπάθειες και πολλές αναβολές, μου ανοίχτηκε. Αυτή ήταν μια στιγμή καθοριστική για μένα.

* Ποια ήταν η "ανταπόκριση" που είχες από τους θεατές κατά την προβολή στο Φεστιβάλ; Υπάρχει ίσως κάτι που σε έκανε να "ξανασκεφτείς" τη δουλειά σου στην ταινία υπό το πρίσμα αυτής της ανταπόκρισης;

Κατά την προβολή στο Φεστιβάλ η αίθουσα ήταν ασφυκτικά γεμάτη, ένιωσα μια απέραντη αγκαλιά. Αυτό που έζησα το εύχομαι σε κάθε συνάδελφο σκηνοθέτη. Μετά συζητήθηκε, μέσα από ερωτήσεις, η υπόθεση της διάσπασης της Αριστεράς και επισημάνθηκε ότι η ταινία δεν στέκεται εκεί.

* Έχεις πει ότι "η ταινία αυτή δεν έχει τελειώσει, είναι μόνο η αρχή". Θάθελα αυτό να το διευκρινίσεις περισσότερο... Και αν θέλεις, τι σημαίνει αυτό για την αυτοτέλεια μιας ταινίας;

Κοίταξε, η ταινία είναι αυτοτελής, αλλά εκτός από το ηρωικό κομμάτι, που αναδεικνύεται εδώ, υπάρχει και μια άλλη πλευρά, χαμηλών τόνων, πολύ πιο ανθρώπινη, που «βγάζει» πολλές ιστορίες. Υπάρχει και μια “παράλληλη” τραγική ιστορία που περιγράφει η Μαριλίτσα Βλαχάκη στο βιβλίο που έχει εκδώσει... Και να σου πω και κάτι άλλο, αυτούς τους ανθρώπους που κρύβονταν τους έκρυψε ολόκληρη η επαρχία του Αποκόρωνα, που σήμερα δυστυχώς ξεπουλιέται…

* Λέει κάπου ο Νίκος Κοκοβλής "μέσα στο βιβλίο γράψαμε όση αλήθεια μπορούσε να ειπωθεί κάθε φορά". Πώς το αποκωδικοποίησες αυτό, και τι ακριβώς σημαίνει για σένα; Και τελικά, μπορεί να ισχυριστεί κάποιος το ίδιο και για την κινηματογράφηση, "μέσα στην ταινία έβαλα όση αλήθεια μπορούσε να παρουσιαστεί";

Τι σημαίνει “λέω όλη την αλήθεια”; Ποτέ δεν λέμε “όλη την αλήθεια”, -μπορεί κανείς να το “πουλήσει” στον εαυτό του αυτό; Εγώ δεν ισχυρίζομαι κάτι τέτοιο. Ναι μεν είμαι υποψιασμένος για πολλά πράγματα, φρόντισα να διασφαλίσω την εγκυρότητα κάποιων στοιχείων, έγιναν επίμονες ερωτήσεις μου για κάποιες εξαιρετικά δύσκολες στιγμές του αντάρτικου στην Κρήτη , μετά τη μάχη της Σαμαριάς και πριν τη συνέλευση των ανταρτών στις Χώσες, το '48, σε γεγονότα που αναφέρουν και οι ίδιοι στο βιβλίο τους και σε αντιπαράθεση με τα γραφτά του Μανούσακα. Όμως εγώ δεν είμαι πολιτικός φορέας ώστε να έχω την υποχρέωση της όποιας “αντικειμενικότητας”. Έκανα μια ταινία για τους ανθρώπους που με γοήτευσαν, για τα πράγματα που με γοήτευσαν. Μια μόνιμη έγνοια μου είναι για την εντιμότητα, θα με ενοχλήσει πάρα πολύ εάν μου πει κάποιος ότι έκανα μια “ανέντιμη” ταινία.

* Εν τοις πράγμασι, μέσα από τον τρόπο που δουλεύεις, πώς φανερώνεται η εντιμότητα;

Τα ανθρωποκεντρικά ντοκιμαντέρ είναι πρωταρχικά θέμα εμπιστοσύνης, βασίζονται πάνω της. Πρέπει να δημιουργηθεί ένας δεσμός εμπιστοσύνης ανάμεσα σε σένα, τον κινηματογραφιστή, και τους ανθρώπους που θα δείξεις. Από τη στιγμή που θα εγκατασταθεί η εμπιστοσύνη αρχίζει να κυκλοφορεί μια ενέργεια, σαν την ερωτική. Και βέβαια η εμπιστοσύνη είναι μια πολυσήμαντη έννοια, είναι ένα συνεχές ερώτημα που ζητάει να απαντηθεί, όπως στον έρωτα. Αυτή είναι η βάση, η απαραίτητη για να ξεκινήσω μια ταινία. Και αφήνω τους ανθρώπους να μιλήσουν, χωρίς να στέκομαι στα μικρά, εσωτερικά τους πάθη και τις κακίες τους, που φυσικά τις είχαν και τις έχουν.

* Και ποια είναι η συνέχεια τώρα για την ταινία;

Οφείλω να διευκρινίσω ότι υπάρχουν δύο βερσιόν της ταινίας. Μια των 87 λεπτών που θα κινηθεί κυρίως στα φεστιβάλ και σε αίθουσες και μία τηλεοπτική των 54 λεπτών, όπως ήταν η συμβατική μας υποχρέωση απέναντι στο Κέντρο Κινηματογράφου και στην ΕΡΤ. Ακόμη δεν έχουμε διανομή, ελπίζω ότι θα μπορέσουμε τελικά να την προβάλλουμε σε ένα ευρύτερο κοινό.

 

Γιώργος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ

 

SOCIAL MEDIA

Επισκευθείτε τη σελίδα μου στο FacebookΑκολουθείστε τη σελίδα μου στο TwitterΕπισκευθείτε τη σελίδα μου στο Google Plus

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ

Συνδέεστε μαζί μας

TWEETS ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

www.mikis-crete.gr