Skip to content

Ιστόλογος

Αρχή Αρχείο Χωροταξία, Πολεοδομία Θέσεις και παρατηρήσεις επί του Νομοσχεδίου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού ΥΠΕΧΩΔΕ
Θέσεις και παρατηρήσεις επί του Νομοσχεδίου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού ΥΠΕΧΩΔΕ Εκτύπωση E-mail

 

Τοποθέτηση Γιώργου Αγοραστάκη στο Νομαρχιακό Συμβούλιο Χανίων, 1-6-2007

xorotaΤο ΥΠΕΧΩΔΕ έχει δώσει σε δημόσια συζήτηση το σχέδιο Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού της χώρας. Το υπόψη χωροταξικό Νομοσχέδιο είναι σημαντικό για τον Νομό Χανίων και απαιτεί την συμμετοχή στην συζήτηση και την υπεύθυνη αντιμετώπισή των θεμάτων που ρυθμίζει τους από τους φορείς και τους ενδιαφερόμενους πολίτες των Χανίων, μιας και ο τουρισμός είναι προεξάρχουσα δραστηριότητα της περιοχής μας. Η «Ανεξάρτητη Νομαρχία» διατυπώνει δημόσια τις θέσεις της επί της αρχής του Νομοσχεδίου και έχει την πρόθεση να τις προβάλει στα όργανα και τις διαδικασίες που συμμετέχει τόσο τοπικά όσο και κεντρικά. Για την διαμόρφωση των θέσεων προηγήθηκε συνεργασία με το ΤΕΕ / Τμήμα Δυτ. Κρήτης.

 

Επί της διαδικασίας

 

1.         Κρίνεται γενικά θετικά το γεγονός της ενεργοποίησης διαδικασιών για το χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας, ωστόσο όμως αυτό γίνεται αποσπασματικά και ασύνδετα με την προώθηση ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων (Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, Τουρισμού, Βιομηχανίας) και χωρίς  να έχει συνταχθεί το Γενικό Χωροταξικό της χώρας και το οποίο θα έπρεπε να έχει προηγηθεί όλων. 

 

Τα ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια όπως και τα Περιφερειακά θα έπρεπε να εξειδικεύουν το Γενικό Χωροταξικό της χώρας.  Η αντίστροφη διαδικασία που ακολουθείται, με την υιοθέτηση των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων, δημιουργεί τελικά αμφιβολίες για τη μεταξύ τους συνοχή, την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία τους, την έγκυρη νομικά ολοκλήρωση του χωροταξικού σχεδιασμού της χώρας. 

 

2.         Το σχέδιο Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού δόθηκε για δημόσια διαβούλευση, χωρίς να έχει προηγηθεί η εκπόνηση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικής του Εκτίμησης και η διαδικασία διαβούλευσης επ’ αυτής. Σύμφωνα με τη νομοθεσία[1] πριν από την έναρξη της νομοθετικής διαδικασίας για την έγκριση ενός σχεδίου ή προγράμματος, υπάρχει η υποχρέωση προέγκρισης και έγκρισης μελέτης Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Εκτίμησης του. Για τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στο περιβάλλον από την εφαρμογή ενός σχεδίου ή προγράμματος, -όπως είναι το Χωροταξικό Τουρισμού-, υπάρχει η υποχρέωση συμμόρφωσης του στις προτάσεις της εγκεκριμένης Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Μελέτης του. 

Τέτοια διαδικασία για το Ειδικό Χωροταξικό Τουρισμού δεν ακολουθήθηκε και μάλιστα από το Υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ που νομοθετεί και υπογράφει την αναφερόμενη περιβαλλοντική νομοθεσία.  Ως εκ τούτου η ακολουθούμενη αντίστροφη διαδικασία για την υιοθέτηση του Χωροταξικού Τουρισμού αφενός είναι νομικά άκυρη και αφετέρου κατά την συζήτηση του χωροταξικού δεν παρέχονται οι πληροφορίες, οι εκτιμήσεις, τα κριτήρια και η επιστημονική τεκμηρίωση για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις ώστε να μπορεί να συζητηθεί επί της ουσίας. 

 

2.         Η ίδια ανακολουθία παρατηρείται και στα Επιχειρησιακά Προγράμματα του Δ’ ΚΠΣ, τα οποία συντάχτηκαν και υποβλήθηκαν στην Κοινότητα για έγκριση στον ίδιο χρόνο και χωρίς προηγούμενα να εγκριθούν οι Στρατηγικές Περιβαλλοντικές Εκτιμήσεις τους.  Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο αφού δεν γίνεται καμιά συσχέτιση και εναρμόνιση μεταξύ των επιχειρησιακών που περιλαμβάνουν δράσεις για την ανάπτυξη του Τουρισμού και του Ειδικού Χωροταξικού Τουρισμού, τόσο στο επίπεδο στρατηγικής όσο και στο επιχειρησιακό επίπεδο. 

 

Επί του περιεχομένου

 

1.         Κατηγορίες και κατευθύνσεις χωρικής οργάνωσης

 

Με το νομοσχέδιο κατηγοριοποιείται ο εθνικός χώρος και οι περιοχές της χώρας κατατάσσονται σε τρεις βασικές κατηγορίες, Ανεπτυγμένες Τουριστικά Περιοχές,  Αναπτυσσόμενες Τουριστικά Περιοχές και Περιοχές Τουριστικού Ενδιαφέροντος και για κάθε μια καθορίζονται κατευθύνσεις χωρικής οργάνωσης (αρτιότητες, πυκνότητες κλινών κτλ)

Τα όρια για κάθε κατηγορία δεν προσδιορίζονται και αφήνεται τούτο να καθοριστεί στο μέλλον με υποκείμενες χωροταξικές πράξεις (ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ).
Η ρύθμιση αυτή είναι παντεντελώς ανεπαρκής και ανεφάρμοστη για περιοχές όπου συνυπάρχουν περισσότερες από μία κατηγορίες τουριστικής δραστηριότητας όπως είναι ο νομός Χανίων. Τα κριτήρια για την ένταξη μιας υπο-περιοχής στη μια ή στην άλλη κατηγορία είναι εντελώς αόριστα, υποκειμενικά και διαφορετικά με αντίστοιχα που χρησιμοποιούνται σε άλλα νομικά κείμενα (κορεσμένες περιοχές κτλ). 

 

2.         Ειδικά θέματα Περιβάλλοντος

 

Τα μέτρα αξιοποίησης των φυσικών πόρων και προστασίας περιβάλλοντος και τοπίου στις προστατευόμενες περιοχές (Natura 2000) είναι αμφιλεγόμενα, αφού από τη μια τίθενται μια σειρά περιορισμοί στην τουριστική ανάπτυξη τους και από την άλλη ανοίγουν την πόρτα στα μεγάλα συμφέροντα με τις «σύνθετες υποδομές» για μια καταστροφική «τουριστική» ανάπτυξη τους!

 

Δεν λαμβάνεται καθόλου υπόψη ότι σε πλήθος περιπτώσεων εντός των προστατευόμενων περιοχών υπάρχουν ήδη αναπτυγμένες τουριστικές δραστηριότητες όπως γίνεται στο Νομό Χανίων, όπου οι μισές παράκτιες περιοχές τουριστικής ανάπτυξης είναι προστατευόμενες περιοχές.

 

Οι τουριστικές δραστηριότητες στην χώρα μας ως επί το πλείστον αναπτύσσονται παράκτια. Τα προβλήματα που παρουσιάζονται σ’ αυτές τις ευαίσθητες ζώνες δεν συνυπολογίζονται αγνοούνται τα μέτρα που προβλέπει η περιβαλλοντική νομοθεσία στις προστατευόμενες περιοχές όπως και δεν λαμβάνονται μέτρα εναρμόνισης[2] με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για ολοκληρωμένη διαχείριση των παράκτιων ζωνών.

Τα προτεινόμενα μέτρα, απόστασης από τη γραμμή αιγιαλού και αρτιότητας οικοπέδων είναι ανεπαρκή και απαράδεκτα (πχ απόσταση 50 μέτρα από τη γραμμή αιγιαλού) για την αντιμετώπιση των υπαρχόντων προβλημάτων.

 

3.      «Σύνθετες και ολοκληρωμένες τουριστικές υποδομές σταθερού παραθερισμού»

 

Το Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό ανοίγει το δρόμο για τη μαζική ανέγερση παραθεριστικών χωριών προς πώληση ακόμα και σε προστατευόμενες περιοχές. Ανοίγει το δρόμο για μεγάλες επενδύσεις σε condo hotels στην Ελλάδα, δηλαδή για τη συνδυασμένη ανάπτυξη ξενοδοχειακών συγκροτημάτων και πολυτελών κατοικιών προς πώληση.

Για την διευκόλυνση αυτής της μεγαλο-κτηματομεσιτικής δραστηριότητας πριμοδοτείται η παραθεριστική κατοικία εντός των συγκροτημάτων με συντελεστές δόμησης ξενοδοχειακών μονάδων δηλαδή τετραπλάσιους από αυτούς που ισχύουν για κάθε πολίτη στην εκτός σχεδίου δόμηση, όπως επίσης επιδοτείται και από τον αναπτυξιακό νόμο.

Οι σύνθετες τουριστικές υποδομές  είναι η πλέον επαχθής ρύθμιση του νομοσχεδίου η οποία θα ενισχύσει την κερδοσκοπία στην έγγειο ιδιοκτησία, θα καταναλώσει τους περιορισμένους φυσικούς πόρους προς όφελος των μεγάλων συμφερόντων και θα λειτουργήσει εις βάρος της τουριστικής οικονομίας και του κοινωνικού συνόλου κάθε περιοχής.

 

4.         Υποδομές Μεταφορών

 

Στο σχέδιο του ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό έχει συμπεριληφθεί ένα παράλληλο σχέδιο ενίσχυσης των υποδομών μεταφορών (αεροδρόμια, λιμάνια, οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο) για τη διεύρυνση των τουριστικών προορισμών και την καλύτερη εξυπηρέτηση των υφιστάμενων όπως αναφέρεται. Προς τούτο ιεραρχεί και χαρακτηρίζει τις υπάρχουσες υποδομές μεταφορών.

Επίσης αναφέρεται εντελώς αόριστα στις αναγκαίες υποδομές ύδρευσης, διαχείρισης υγρών και στερών αποβλήτων, ενέργειας, τηλεπικοινωνιών και υγείας για τις περιοχές τουριστικού ενδιαφέροντος.

 

Η ταξινόμηση και οι χαρακτηρισμοί των υποδομών μεταφορών του χωροταξικού είναι παντελώς αυθαίρετοι. Δεν βασίζονται ούτε στην σημερινή πραγματικότητα ούτε φυσικά σε καμιά προηγούμενη Ελληνική ή διεθνή ταξινόμηση νόμου.

Οι υποδομές μεταφορών της περιοχής μας υποβαθμίζονται τελείως και δεν προτείνεται κανένα μέτρο αναβάθμισής τους. Έτσι το Λιμάνι της Σούδας από τη κατηγορία «εθνικής εμβέλειας» -όπως έχει χαρακτηριστεί στο παρελθόν με νόμο- υποβαθμίζεται στην κατηγορία «περιφερειακής εμβέλειας» στο χωροταξικό. Το Αεροδρόμιο Χανίων από την κατηγορία του ως «διεθνούς αεροδρομίου» υποβαθμίζεται σε «κόμβο ευρύτερης περιοχής». Για τον ΒΟΑΚ δεν γίνεται καμιά αναφορά.

 

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ


Η χώρα μας έχει ανάγκη ενός χωροταξικού σχεδιασμού αποτελεσματικού, ορθολογικού και αξιόπιστου που θα προωθεί την τουριστική ανάπτυξη σεβόμενη το περιβάλλον. Ενός σχεδιασμού που θα αντιμετωπίζει την οικιστική αναρχία και την κατασπατάληση των φυσικών πόρων.

 

1.         Βάσει των παραπάνω βασικών παρατηρήσεων, θεωρούμε  ότι πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό του. Να αποσυρθεί το νομοσχέδιο του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου Τουρισμού και να επανασυνταχθεί. 

 

2.         Απαιτείται πρώτα να δημοσιοποιηθεί η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικής Εκτίμησης του χωροταξικού, να γίνει η δημόσια διαβούλευση και η τοποθέτηση των αρχών και του κοινού επ’ αυτής και η έγκρισή της στη συνέχεια. 

Αφού ολοκληρωθεί αυτό το στάδιο και το σχέδιο του Ειδικού Χωροταξικού Τουρισμού εναρμονιστεί στα δεδομένα της Στρατηγικής Περιβαλλοντικής Μελέτης να δοθεί εκ νέου για δημόσια διαβούλευση πριν την υπογραφή του. 

 

3.         Σημαντικά σημεία επανακαθορισμού και ρυθμίσεων σε ένα νέο σχέδιο είναι:

-Να καθοριστούν συγκεκριμένα σαφή κριτήρια για την ένταξη περιοχών στην μια ή την άλλη κατηγορία. Να υιοθετηθεί η περιβαλλοντική «φέρουσα ικανότητα» ως κριτήριο για τις κατευθύνσεις χωρικής οργάνωσης.

-Να συμπεριληφθούν στις χωρικές κατευθύνσεις οι νομικές περιβαλλοντικές υποχρεώσεις, Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, διαχειριστικά σχέδια προστατευόμενων περιοχών και παράκτιων περιοχών.

- Να αποκλειστούν οι σύνθετες τουριστικές υποδομές από τις προστατευόμενες περιοχές και να διαχωριστούν οι τουριστικές επενδύσεις από παραθεριστική κατοικία

-  Να προβλέπονται μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων από την διάσπαρτη εκτός σχεδίου δόμηση

Χανιά 1-6-2007



[1] ΚΥΑ 107017-5-9-2006  και Οδηγία 2001/42/ΕΚ σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων

[2] ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 30-5-2002 σχετικά με την εφαρμογή στην Ευρώπη της ολοκληρωμένης διαχείρισης των παράκτιων ζωνών (2002/413/ΕΚ) όπως και με την Ελληνική έκθεση για τη διαχείριση της παράκτιας ζώνης (Μάρτιος 2006)

 

Γιώργος ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗΣ

 

SOCIAL MEDIA

Επισκευθείτε τη σελίδα μου στο FacebookΑκολουθείστε τη σελίδα μου στο TwitterΕπισκευθείτε τη σελίδα μου στο Google Plus

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΡΙΟ

Συνδέεστε μαζί μας

TWEETS ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

www.mikis-crete.gr